بازخوانی ابعاد گوناگون حماسه اربعین در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب
اربعین در نگاه امین
مقدمه اربعین حسینی در نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله سیدعلی حسینی خامنهای، تنها یک رویداد تقویمی یا مراسم سوگواری ساده در میان شیعیان نیست؛ بلکه یک «حماسه بزرگ»، «پدیده معجزهآسا» و یک «رسانه پرقدرت» است که روح کربلایی و عاشورایی شیعه را در کالبد زمان میدمد. در اندیشه ایشان، اربعین امتداد بلافصل عاشورا و نقطه شروع جاذبه مغناطیسی حسینی است که پس از گذشت قرنهای متمادی، همچنان دلهای آزادگان جهان را به سوی خود میکشد و عشق به کربلا را در دلها زنده نگه میدارد.
رهبر انقلاب، اربعین را نخستین جوشش مبارزه پس از اختناق شدید کربلا میدانند. پس از عاشورا، دستگاه ظلم و استبداد اموی تمام توان خود را به کار بست تا یاد فداکاریهای کربلا را محو کند. اما حرکت روشنگرانه و شجاعانه حضرت زینب کبری (س) و امام سجاد (ع)در دوران اسارت، و سپس بازگشت به کربلا در روز اربعین، مانع از تحقق این توطئه شد. از دیدگاه آیتالله خامنهای، اربعین در واقع «رسانه پرقدرت عاشورا» بود که در دل ظلمانیترین روزهای حاکمیت سفیانیها طوفانی به پا کرد و منطق حق را فریاد زد. این مقطع چهل روزه، اوج مجاهدت همراه با تبیین و افشاگری بود که توانست حادثه کربلا را برای همیشه ماندگار کند و به ما درس میدهد که باید یاد حقیقت و خاطره شهادت را در مقابل طوفان تبلیغات زنده نگه داشت. حضور جابر بن عبدالله انصاری و عطیه عوفی به عنوان نخستین زائرانی که با گریه و فریاد «یا حسین» احساسات خود را بروز دادند، نمایانگر آغاز همین مغناطیس بینظیر است.
از منظر آیتالله خامنهای، زیارت اربعین تنها یک عمل عبادی فردی نیست، بلکه سرچشمه تحولات و قیامهای پس از خود است. نهضت توابین به عنوان نخستین قیام شیعی، از کنار مرقد پاک امام حسین (ع) و پس از گریههای طولانی در کنار قبر مطهر شکل گرفت که در آن مردان بزرگی چون سلیمان بن صرد خزاعی همقسم شدند تا جان فدا کنند. پس از آن نیز قیام مختار و در دوران بنیعباس، نهضت بزرگ ابنطباطبا با پیمان وفاداری در کربلا آغاز شدند. رهبر انقلاب، زیارت اربعین را «کنگره جهانی شیعیان» توصیف میکنند. ائمه هدی (ع) این روز را معین کردند تا شیعیان متفرق که با نخ ولایت به هم متصل بودند، در موعدی معین و در سرزمین کربلا گردهم آیند و روح جمعی خود را تقویت کنند. ایشان با اشاره به زیارت اربعین، خلاصه نهضت را در این میدانند که امام خون قلب خود را داد تا بندگان را از جهالت و گمراهی نجات دهد؛ در نقطه مقابل کسانی که فریب دنیا را خوردند و سهم انسانی خود را فروختند.
پدیده راهپیمایی میلیونی در سالهای اخیر، یکی از مهمترین محورهای بیانات رهبر انقلاب است. ایشان این حرکت عظیم را «قوت اسلام و جبهه مقاومت»، یک «پدیده الهی و معنوی» و «موهبت بزرگ الهی» میدانند که با هیچ سیاست انسانی قابل تحقق نبود و تنها دست قدرت خداوند در آن مشهود است. این راهپیمایی نماد حضور پیروان اهل بیت و ترکیبی از ایمان، اعتقاد و عشق است؛ عشقی که مجنونانه نیست، بلکه «عشق همراه با بصیرت» است. حضور میلیونها انسان از کشورها، سلایق سیاسی و ادیان مختلف، نشاندهنده بینالمللی شدن پیام امام حسین (ع) است. در برابر این رزمایش شگفتیساز، دستگاههای تبلیغاتی غرب ابتدا به «توطئه سکوت» متوسل شدند و سپس به تحلیلهای خصمانه روی آوردند. اما این حرکت، پرچم سربلند حسین بن علی (ع) است و به عنوان یک رسانه بیهمتا، پیام ایستادگی را مخابره میکند. پاداش این مسیر چنان عظیم است که روزهای رفتوبرگشت زائران جزء عمر آنان محاسبه نمیشود و دعایشان نزد قبر امام مستجاب است.
رهبر معظم انقلاب همواره از میزبانی بینظیر و کریمانه مردم، دولت و عشایر عراق در ایام اربعین تجلیل کردهاند. رفتار عاشقانه مردم عراق در استقبال از زائران، شستوشوی پای آنها و انفاق داراییهایشان در دنیای مادی، پدیدهای استثنایی است که کرامت اسلامی را به رخ جهانیان میکشد. این بزرگواری حداکثری و نقش مراجع عظام در برقراری فضای برادری، عامل مهمی در خنثیسازی توطئههای تفرقهافکنانه دشمنان است. این حضور منسجم، نشاندهنده اتحاد ناگسستنی دو ملت ایران و عراق است؛ دو ملتی که جانهایشان به واسطه ایمان به خدا و محبت به اهل بیت (ع) متصل شده است.
در منظومه فکری آیتالله خامنهای، اربعین به یک پیادهروی نمادین ختم نمیشود.
ایشان تأکید دارند که این مراسم باید پربارتر شود و هدف نهایی آن باید استفاده از ظرفیتهای عظیم امت اسلامی برای «ایجاد تمدن نوین اسلامی» باشد. برای رسیدن به این قله، اصحاب علم و فرهنگ باید برنامهریزی کنند. جوانان و دانشجویان وظیفه دارند با تأسی به حضرت زینب (س)، در میدان «جهاد تبیین» وارد شوند؛ همانگونه که ایشان در اربعین گزارش کار افشاگری چهلروزه خود را ارائه داد.
زائران باید به عنوان شکر نعمت، روحیات معنوی، برادری، و ترجیح زحمت بر راحتی را که در این سفر کسب کردهاند، در تمام امور زندگی حفظ کنند. مسئولان نیز وظیفه دارند این سفر را آسان کنند و زائران ملزم به رعایت ضوابط هستند.
در نهایت، اربعین در نگاه رهبر انقلاب اسلامی، آیتالله سیدعلی خامنهای، مظهر نشاط و امیدواری کشور و نماد اوجگیری تفکر مبارزه در راه خداست. این جوشش خون سیدالشهدا که امروز جهانیتر از همیشه شده، مدیون فداکاریهای شهدای مدافع حرم و مجاهدانی است که در طول تاریخ جان فدا کردند تا این مسیر نورانی باز بماند. اربعین، نشانه اراده الهی بر نصرت امت اسلامی و الگویی بینظیر برای دستیابی جهان اسلام به عزت و اقتدار است.